پنجشنبه، 3 اسفند 1396 - 01:26
پنجشنبه، 3 اسفند 1396 - 01:26
پردیس ملت میزبان اهالی رسانه در جشنواره فجر     "لاتاری" به سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر می‌رود     از شفیره روشنفکری ایرانی هیچ پروانه‌ای رستگار نخواهد شد     حضور حوزه هنری با ۴ اثر در جشنواره فیلم‌های ایرانی لندن     حضور ۳ کارگردان ایرانی و نمایش فیلم‌های‌شان در جشنواره «دنیای آسیا»     «لاتاری» مهدویان پروانه ساخت گرفت     ۱۳۳ مستند متقاضی شرکت در «جایزه شهید آوینی» سینما حقیقت شدند     فیلم‌های خارجی مشکلی برای اکران در کشورمان را ندارند     فیلم های سینمایی آخرین هفته     مرگ‌کاوی یا مرگ‌آگاهی؛ تقلیدی کورکورانه از سینمای کپسولی     احتمال نمایش فیلم‌های جشنواره فیلم فجر در دو مکان     هنرمند ایسلندی هم از مزاحمت جنسی کارگردان گفت     آغاز اکران دو فیلم سینمایی از چهارشنبه در سینما‌های کشور     نگاهی به فیلم «زرد»؛     فرانسیس فورد کاپولا و بروس ویلیس به تلویزیون می‌آیند + پوستر و معرفی فیلم‌ها     علاقه‌مند به اکران فیلم خارجی‌ هستیم     اسکورسیزی مذهب را به مثابه غرق شدن در هیچ می‌داند     موزه هنرهای معاصر تهران و مینیمالیسم در سینما     اعضای شورای سیاستگذاری سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر تعیین شد     اعلام اسامی آثار مستند راه‌یافته به بخش ملی/ پردیس ملت کاخ جشنواره شد     
- اندازه متن: + -  کد خبر: 663صفحه نخست » تیتر یکچهارشنبه، 26 مهر 1396 - 13:52
جشنواره فیلم کوتاه تهران
مرگ‌کاوی یا مرگ‌آگاهی؛ تقلیدی کورکورانه از سینمای کپسولی
احسان زیورعالم - فیلم پرس ـ پایگاه خبری فیلم ایران: سینمای غرب در مواجه با مرگ از مرگ‌آگاهی سخن می‌گوید و سینمای ایران از مرگ‌هراسی. این هراس از مرگ ناشی از چیست؟
  
فیلم پرس ـ پایگاه خبری فیلم ایران:

برای کسانی که روز گذشته بخش ملی جشنواره فیلم کوتاه تهران را دنبال کردند یک نکته حائز اهمیت بود. بخش عمده‌ای از آثار به مرگ پرداخته بودند. البته مرگ نه به مثابه مردن؛ بلکه در اشکال مختلفش، همانند کشتن، سقط کردن، از دست دادن. بیشتر آثار بر یک خلاء تمرکز می‌کنند که بوی مرگ می‌دهند. شخصیت‌ها در مواجه با این خلاء در هراس به سر می‌برند. آنان در نوعی سیاهی اسیر شده‌اند که برایش گریزی نمی‌توان متصور بود. آنان الکن در بیان (Expression) و ساکت در گفتار هستند.

برخی این آثار را کسالت‌بار می‌دانند. برخی می‌گویند این بازتابی از جامعه کنونی ایران است. جماعتی این آثار را سیاه‌نمایی می‌پندارند و مخالفان آن را رئالیسم اجتماعی. با این حال این آثار وجوه مشترک بسیاری دارند. شخصیت‌هایش از طبقات فرودست جامعه هستند. مشکلات زندگی آنان بسیار است. آنان اخلاق را عموماً به تعلیق درمی‌آورند. آنان موجوداتی در بند نفسانیت هستند. با وجود وجوه معصومانه، گناهکارند. آنان عذاب می‌کشند. پرسش مهم: چرا بخش عمده‌ای از فیلمسازان جوان ایرانی به یک موضوع واحد می‌اندیشند؟

پاسخ متکثر و سخت است. بخش مهمی از این فرایند وجوه تقلیدی است. روزگاری شبکه دو برنامه‌ای به نام «سینمای دیگر» پخش می‌کرد که در آن سعی می‌شد بسته‌ای از آثار ایرانی و خارجی کوتاه پخش شود. آثار خارجی در آن زمان کلاس درسی محسوب می‌شد و آثار ایرانی نمایانگر جریانی در سینمای فیلم کوتاه، جریانی که به سینمای کیارستمی مرتبط می‌شد. بیشتر فیلم‌ها در فضای روستایی می‌گذشت و شخصیت محوری آنها کودکان و جوانان بودند. همه چیز در جهت نشان دادن بدویت روستایی و پاکی آن بود. فیلم‌ها ساکت و خموش، در فضای کوهستانی روستاها به مسیر خود ادامه می‌دادند.

در این روزگار وضعیت به همین منوال است. سینمای تقلیدی کماکان بر جریان سینمای کوتاه ایران حاکم است. اصغر فرهادی به عنوان جایگزین عباس کیارستمی شناخته می‌شود. او چهره‌ای است که گویی راه و چاه برای شهرت را پیدا کرده است؛ پس راه بدون دردسر برای مشهور شدن، سینمای فرهادی است.

اما این کلیت ماجرا نیست. آیا به صرف فرهادی بودن جوان فیلمساز به چنین سینمایی گرایش پیدا می‌کند؟ پاسخ از دید نگارنده خیر است. عوامل بسیاری فضا را برای رسیدن به این جهان عاری از تخیل یاری رسانده‌ است. بیاید به تلویزیون بازگردیم، همان‌جایی که برنامه «سینمای دیگر» از معدود فضاهای خیال‌انگیز آن بود. آیا از دهه شصت تاکنون تلویزیون در بخش عمده‌ای از محصولات هنری- فرهنگیش چیزی جز درد و مرگ به تصویر کشیده است؟ آیا در سریال‌سازی ایران مرگ جایگاه والاتری داشته یا ولادت؟ چند اثر خیال‌انگیز تلویزیونی به یاد می‌آورید؟ از تلویزیون چند برنامه با رویکرد سرخوشانه به یاد می‌آورید؟

تلویزیون به عنوان اولین مدرسه بصری برای فیلمسازان ایرانی چیزی جز تیرگی زندگی به ارمغان نداشته است. اصولاً شخصیت‌های سریال‌های ایرانی همگی دچار بدبختی و بدبیاری بوده‌اند. اگر هم سریال حماسی بود که قهرمان سرنوشت محتومی داشت و مرگش از همان ابتدا قطعی بود. زمانی به تلویزیون به سراغ قهرمانان دینی می‌‌رود، آنان را در محاصره پلیدی‌هایی تصور می‌کند که باید به شهادت می‌رسد. گویی در زندگی آن عزیزان نقاط شاد و روشنی نبوده است.

به خودمان بازگردیم. زندگی ایرانی‌ها را چه چیزی مهم می‌کند، تولد یا مرگ؟ شاید بگوییم مرگ موضوع جهانی است و سینمای جهان همواره به مرگ ارادت داشته است. شکی در آن نیست. بخش جذابی از سینمای شرق اروپا، موضوعیتش مرگ است. به سینمای تارکوفسکی نگاه بیاندازید. مرگ بازیگر نامرئی است؛ ولی نسبت دیگر شخصیت‌ها با مرگ توأم با مرگ‌آگاهی است. شخصیت مرگ‌آگاه در تیره‌روزی مرگ غوطه‌ور نمی‌شود. او از مرگ هراسی ندارد. مرگ‌آگاهی برابر با مرگ‌هراسی نیست. مرگ‌آگاه می‌اندیشد. شخصیت‌های فیلم‌های ایرانی نمی‌اندیشند. آنان بند احساسات خود هستند.

در «زونا» مرد بدون اندیشه قصد قتل فاسق زنش را دارد و فاسق در زمان عمل قتل آماده؛ اما هراسان است. در «کلینر» دختر سکوت می‌کند و به جنین درون رحمش می‌اندیشد. او هیچ راه‌حلی برای ادامه نمی‌یابد. در «گوش‌ماهی» شخصیت در مواجه با مرگ پدر راهی جز بازگشت به نقطه‌ای که بهترین خاطره با پدرش دارد نمی‌بیند، او کمی با دیگر شخصیت‌ها متفاوت است، او علیه سنت است، به خاکسپاری نمی‌رود. در «دوست، برادر، همسایه» برادر بزرگتر به امید دستیابی به زن یکی از مقتولین دروغ می‌گوید و تنها به نفسانیت حاکم بر خود فکر می‌کند. در «شب تولد» موضوع مرگ نیست؛ ولی شخصیت‌ها حاضر به کشتن یکدیگر برای یک چک هستند. در «سَس» نیز مرگ عاملی برای ایجاد خلاء در زندگی یک پیرزن می‌شود، او راهی جز زندگی با نوستالژی شوهرش ندارد. در «وقت ناهار» وضعیت وخیم‌تر هم می‌شود، دختر در برابر مرگ از خود سبعیت نشان می‌دهد، او جز بیرون کشیدن مواد از دهان مرده به چیز دیگری نمی‌اندیشد.

این شخصیت‌ها هیچ‌کدام درباره مرگ نمی‌اندیشند. آنان در مواجه با مرگ عقیم می‌شوند. حتی انسانیت خود را از دست می‌دهند. حال این پرسش مطرح است: آیا سازندگان این فیلم‌ها خود به مرگ می‌اندیشند؟ آیا آنان با مرگ مواجهه‌ای داشته‌اند؟ آیا همه جماعت هنرمند همزمان با مرگ دست و پنجه نرم می‌کنند؟

انتهای پیام

   
  

به اشتراک بگذارید:   Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
 آخرین مطالب
  پردیس ملت میزبان اهالی رسانه در جشنواره فجر
  "لاتاری" به سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر می‌رود
  از شفیره روشنفکری ایرانی هیچ پروانه‌ای رستگار نخواهد شد
  حضور حوزه هنری با ۴ اثر در جشنواره فیلم‌های ایرانی لندن
  حضور ۳ کارگردان ایرانی و نمایش فیلم‌های‌شان در جشنواره «دنیای آسیا»
  «لاتاری» مهدویان پروانه ساخت گرفت
  ۱۳۳ مستند متقاضی شرکت در «جایزه شهید آوینی» سینما حقیقت شدند
  فیلم‌های خارجی مشکلی برای اکران در کشورمان را ندارند
  فیلم های سینمایی آخرین هفته
  مرگ‌کاوی یا مرگ‌آگاهی؛ تقلیدی کورکورانه از سینمای کپسولی
  احتمال نمایش فیلم‌های جشنواره فیلم فجر در دو مکان
  هنرمند ایسلندی هم از مزاحمت جنسی کارگردان گفت
  آغاز اکران دو فیلم سینمایی از چهارشنبه در سینما‌های کشور
  نگاهی به فیلم «زرد»؛
  فرانسیس فورد کاپولا و بروس ویلیس به تلویزیون می‌آیند + پوستر و معرفی فیلم‌ها
  علاقه‌مند به اکران فیلم خارجی‌ هستیم
  اسکورسیزی مذهب را به مثابه غرق شدن در هیچ می‌داند
  موزه هنرهای معاصر تهران و مینیمالیسم در سینما
  اعضای شورای سیاستگذاری سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر تعیین شد
  اعلام اسامی آثار مستند راه‌یافته به بخش ملی/ پردیس ملت کاخ جشنواره شد
  موزه سینما در ایام شهادت امام حسین (ع) تعطیل است
  چشمان برخی فیلمسازان به دستان جشنواره‌ها نباشد
  ۲۰۱۷ بدترین سال سینمای بریتانیای از لحاظ تناسب جنسیتی
  دی کاپریو بازهم علیه ترامپ موضع گیری کرد
  آلوده به جریان‌های سیاسی نشوید
  اکران اختصاصی «رگ خواب» ویژه مهاجران افغانستانی+جزئیات
  «نفس» به جشنواره فیلم توبینگن آلمان می رود
  حوزه هنری یا شهرداری، مسئله این نیست
  روز‌های پایانی«به وقت شام»
  روز‌های پایانی«به وقت شام»
  سینما از مجلس کمک خواست!/ نباید جشنواره‌ها آفت سینمای ایران شوند
  سازمان سینمایی؛ بهارستان مدیران بازنشسته
  «سارا و آیدا» چگونه بر سر تماشاگر کلاه می‌گذارند!
  فیلم‌های سینمایی اولین هفته شهریور ماه در تلویزیون + پوستر فیلم‌ها
  انفعال‌های خودخواسته
  تأکید جشنواره سلامت بر سلامت روحی، جسمی و زندگی بدن خشونت/ حمایت از ۱۰ فیلم سینمایی تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان
  «یتیم خانه ایران» وارد شبکه نمایش خانگی شد
  قرن شوم هالیوود از شرم چاقی: از گرتا گاربو تا کلویی گریس مورتز
  ادامه فیلمبرداری «هایلایت» در شمال کشور
  ادامه فیلمبرداری «هایلایت» در شمال کشور
آرشیو آخرین مطالب
 
 پربیننده‌ترین مطالب
آرشیو پربیننده‌ترین مطالب
خانه | درباره ما | تماس با ما | آرشیو | پیوندها
صفحه اول | سینمای ایران | سینمای ایران | سینمای جهان | سینمای مستند و تجربی | تولید و اکران | تلویزیون | نمایش خانگی | اخبار صنفی | جشنواره‌ها | هنرمندان | اخبار عمومی
::  پیش‌خوان ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نقشه سایت ::  نسخه تلکس
© فیلم پرس 1391
info@filmpress.ir
پشتیبانی توسط: خبرافزار